منبع : شاهنامه، شناسنامه ماست

احمدرضا حجارزاده - شاهنامه يكى از چند ميراث كهن ما ايرانيان است كه در طول تاريخ، افراد بسيارى براىحفظ و اشاعه آن زحمت فراوان كشيده اند تا اين گنجينه ارزشمند، سينه به سينه، نقل به نقل از حكيم ابوالقاسم فردوسى به نياكان ما و از نياكانمان به ما برسد .
و امروز همچنان از خوانش مجدد آن، تاريخ اين زاد و بوم را مايه عبرت خود و آيندگان كنيم.
يكى از هنرهايى كه باعث پايدارى و معرفى اين اثر گوهربار است، هنر نقالى است كه شيفتگان بسيارى را مجذوب خود كرده است.
چه افراد بسيارى كه به عشق هنر نقالى وارد گود شاهنامه شدند و حالا امروز خود يكى از مريدان اين ميراث مقدس و تاريخى‌اند. اما در مورد «فاطمه حبيبى‌زاد» عكس اين قضيه روى داده است.
او به عشق و علاقه ادبيات كهن و براى آشنايى با فردوسى پا پيش گذاشت
اما چنان شيفته زبان و مفهوم شاهنامه شد كه به برخوانى آن رو آورد و هم اينك يكى از مهم‌ترين نقالان شاهنامه‌خوان ايران زمين است. ولى از اين مقام مهم‌تر آنكه او نخستين زنى است كه به وادى نقالى پاى نهاده و بدين سبب به نام «گُردآفريد» ـ يكى از زنان دلير شاهنامه ـ شهره گشته است.
با اين نقال زن، ساعتى از شاهنامه گفتيم و از فراز و فرودهاى نقال و نقالى و وضعيت امروز شاهنامه‌خوانى.
حبيبى‌زاد اين روزها براى بازى در يك فيلم تلويزيونى به سفارش شبكه يك در دامغان به سر مى‌برد.
اين فيلم حال و هوايى فولكلور دارد و حبيبى‌زاد در آن نقش مادرى را ايفا مى‌كند
كه با پسرش مشكلاتى خواهد داشت.

                                                        مصاحبه با فاطمه حبیب زاد را در ادامه مطلب ببینید

تصويربرداری مستند «نقل گردآفريد» به نيمه رسيد

تصويربرداری مستند نقل گردآفريد ساخته هادی آفريده درباره آخرين بازماندگان هنر نقالی در ايران به نيمه رسيد.
هادی آفريده كارگردان اين مستند در گفت‌وگو با خبرنگار «پایگاه خبری فیلم كوتاه» اظهار داشت: اين مستند ۳۰ دقيقه‌ای، به روايت فاطمه حبیبی‌زاد (گرد آفرید) پژوهشگر و اولین نقال زن ایران دنبال می‌شود. و پس از اتمام فيلم نتيجه تحقيقات در كتابی منتشر خواهد شد.
آفريده با اشاره به منابع تحقيقی تصويری خود گفت: در اين مستند برای نخستين‌بار از تصاوير مستند (فردوسی و مردم) به كارگردانی حسين ترابی درباره آئين‌های نمايش پراكنده در ايران استفاده می‌شود. اين تصاوير با كمك محمد تهامی‌نژاد كه مشاور تحقيق اين مستند است، به دست من رسيده است.
هادی آفريده ادامه داد: به همراه گروه ساخت اين مستند عازم ری هستيم و پس از آن مدتی هم برای گرفتن تصاوير باقی مانده به طوس خواهيم رفت و اميدوارم مراحل ساخت و تدوين اين فيلم تا آبان‌ماه به اتمام برسد و فيلم را برای شركت در بخش مستند جشنواره فيلم فجر ارسال كنيم.
از جمله عواملی كه در ساخت اين مستند با هادی آفريده همكاری داشته‌اند می‌توان به عباس فتحی‌اشكانی به عنوان تصويربردار، علی اعلایی، صدابردار، پيروز كلانتری به عنوان مشاور كارگردان نام برد. مركز گسترش سينمای مستند و تجربی نيز تهيه‌كنندگی اين مستند را برعهده دارد.

کلیپ تصویری از فاطمه حبیبی زاد (( گرد آفرید ))

کلیپ تصویری ساختهء:علیرضا واصفی
و نازنین معتمدی

گرد آفرید در سيزدهمين جشنواره بين‌المللي نمايش‌هاي آييني- سنتي 1386

گرد آفرید در بخش قهوه خانه جشنواره تئاتر آئینی و سنتی تهران شنبه ۳/ ۶/۱۳۸۶ در مجموعه تئاتر شهر تهران به روی صحنه می رود  

عکسها و مطلب از  (ابراهیم حصاری)  وبلاگ عکاسخانه

اجرای نقالی توسط فاطمه حبیبی زاد ( گرد آفرید )
در دهمین جشنواره تابستانی کیش

شرجی همیشه جنوب و لنز بخار گرفته دوربینم و نبود دستمال لنز مجبورم میکند به عادت این چند روز سری به آلاچیق بزنم و با گوشه ای از شال سیاه و ساده ای که کنارش ردایی زنانه به دقت تا شده ،بخار از لنزم بگیرم و تا سر بالا کنم مثل معلمی که تقلب شاگردش را گرفته با لبخند همیشه اش دست به کمر بالای سرم ایستاده ،،
فاطمه حبیبیی زاد مشهور به گرد آفرید متولد 1355 اهواز پژوهشگرسازمان میراث فرهنگی و استاد فن بیان و شاهنامه خوانی دانشگاه هنرهای زیبا و فعال مطبوعات....
باید آماده شود برای اجرایی دیگر از شاهنامه درکنار ساحل کشتی یونانی جزیره کیش ودر حلقه مردمی مشتاق که گویا بعضیشان اولین بار است زنی را در این هیبت دیده اند و زنانی که با تحسین به او خیره مانده اند و باز شروع میکند:به نام خداوند جان وخرد ....
کودکی خردسال در حین اجرا به او نزدیک شده و با دقت به حرکات زیبای گرد آفرید زل زده شاید روزی او هم به کسوت شاگردان بسیار این هنرمند در آید همانطور که فاطمه غلامی (بازیگر دختر سریال او یک فرشته بود)با این شروع به جرگه بازیگران پیوست و جزو یکی از امیدهای حبیب زاد است در عرصه نقالی.مطابق معمول تا به خود بیایم وبخواهم چیزی از داستان امروز شاهنامه رابشنوم
غرق در حرکات و فرم زیبای اجرای او دکلانشور دوربینم را به دفعات میفشارم برای ثبت این لحظات .

همه رخش اندیشه را زین کنیم    جهان را به شهنامه آذین کنیم

و این یعنی پایان یکی دیگر از داستانهای شاهنامه فردوسی بزرگ از زبان گرد آفرید .
عرق صورتش را میگیرد و لبخندهمیشه اش به مردمی که برای تشکر از او اطراف الاچیق گروه جمع شده اند و یکی در این میان که نمیتواند جلوی گریه اش را بگیرد و فقط تشکر میکند و دور میشود و حبیب زاد که در نگاه من میگوید این هویت ماست که کمتر با آن آشنایی داریم و سر درگمیم و نقلی میکند که : روزی چوپانی بچه شیری را به گله آورده و با شیر گوسفندان بزرگ میکند ،روزی شیری با هیبت به گله میزند و هر کدام از سویی میگریزند .بچه شیر از مادر گوسفندش میپرسد این جبروت متعلق به کدام حیوان است و مادر میگوید این شیر است ،سلطان جنگل که همه به او احترام میگذارند و مقتدر و بزرگ است و بچه شیر آرزو میکند کاش او هم یک شیر بود .او معتقد است این حکایت ماست و تا ندانیم هویتمان چیست و فرهنگمان کدام است در بیراهه ایم ...

گپی کوتاه با فاطمه حبیبی زاد
را در ادامه مطلب بخوانید